Volgens Bram Adema kan het nog wel twee, drie jaar duren voordat de boel weer is genormaliseerd. Dit stelt volgens hem nieuwe eisen aan het gezonde gebouw. “We moeten niet alleen het fijnstof buiten houden, maar ook het corona virus. Je hoeft maar te bedenken wat dit voor kantoren betekent. Er kunnen misschien wel zestig procent minder mensen tegelijkertijd in werken. Gezonde, gezonde circulaire gebouwen kunnen dit aan.”

Bram Adema is oprichter en directeur van CFP Green Buildings. Hij staat bekend als één van de meest vooruitstrevende ondernemers op het gebied van duurzame gebouwen. Met zijn online tools als game changer heeft hij inmiddels al 300 duizend huizen en gebouwen verduurzaamd. Hij is één van de 150 sprekers op Building Holland 2020 dat eind oktober in RAI Amsterdam wordt gehouden.

Wat ga je vertellen op Building Holland?

“De titel van mijn verhaal is ‘Fit for free, gratis naar gezonde, circulaire en C02 vrije gebouwen. De titel heb ik even geleend van de fitnessketen. Je bent daarop geabonneerd, gaat wekelijks sporten, maar je krijgt ook een set waardebonnen die je kunt inzetten voor je gezondheid. Doe je dat slim dan komen je nettokosten op nul uit.”

“Ik zie wel een parallel met het verduurzamen van het vastgoed. Doe je het slim, dan blijkt ineens dat het veel minder kost dan je misschien zou denken. Ik heb voor Nederland bedragen gehoord van 100 miljard euro om te verduurzamen. De grap is dat je over een periode van dertig jaar sowieso geld moest uitgeven aan verbetering, vervanging en renovatie. Dan heb je het al gauw over zo’n 80 procent.”

Je hebt het over het grote misverstand ……

“Ja, dat klopt. Het grote misverstand is dat mensen denken dat je van de ene op de andere dag heel Nederland moet verduurzamen. Dat is natuurlijk onzin, dat kan helemaal niet. Dat vertroebelt de discussie. Het is natuurlijk ‘onduurzaam’ om meteen alles weg te gooien wat je hebt. Zonde van de tijd, geld en energie die er ooit in is gestoken. Bovendien is het zonde van alle grondstoffen die erin zitten. Komt nog bij dat je natuurlijk nooit een miljoen huizen in één keer kunt verduurzamen, ik heb nog een derde argument waarom zo’n benadering niet slim is: waarom zou je stuk maken wat goed is.”

Wat is jouw pleidooi?

“Dat is de weg van de geleidelijkheid, maar dan wel slim, planmatig en strategisch. Vroeg of laat gaat je dak lekken. Als je dat vervangt, isoleer het op dat moment volgens de normen van duurzaamheid. Als de verwarmingsinstallatie het begeeft, kies dan voor een warmtepomp. Tocht het binnen, vervang de ramen, maar dan wel met triple glas. Mijn pleidooi is: maak een grofmazig boodschappenlijstje zodat je weet wat je op welk moment moet doen. Hoe ziet mijn verwarmingsconcept eruit als ik over 30 jaar CO2 neutraal wil verwarmen? Zorg dat je met iedere euro die je uitgeeft je het gebouw iets duurzamer maakt. Dat is de boodschap.”

Hoe maak je slim boodschappenlijstjes?

“We hebben twee online toepassingen ontwikkeld. Eén voor de consument die wil weten hoe hij zijn huis kan verduurzamen en een voor banken, projectontwikkelaars en pensioenfondsen die hiermee precies kunnen uitrekenen hoe zij hun vastgoed kunnen verduurzamen, wat de investering is en wat het oplevert. Hiermee kun je je boodschappenlijstjes maken. Met deze apps hebben we in Nederland al 300 duizend gebouwen doorgelicht en rijp gemaakt voor verduurzaming.”

In 2012 is als doelstelling geformuleerd de CO2 voetafdruk te halveren. Waar staan we nu?

“We zijn opgeschoten, maar zijn er nog niet. Om die 2020-doelstelling te halen moest je van energielabel G naar energielabel A. Dat is niet gelukt. We zitten nu op label D. Ik zou zeggen dat we op tweederde van onze doelstelling zitten. Toen acht jaar geleden die doelstelling werd geformuleerd werden er tweeduizend gebouwen per jaar verduurzaamd. Dat was voor mij reden om software te ontwikkelen om dat proces te versnellen.”

Waar zit de winst?

“Alleen met slimme software kun je processen versnellen. In de oude situatie huurde je een consultant in, die een rapport schreef hoe je kon verduurzamen. Je was een paar weken verder, een factuur rijker en een paar honderd euro armer. Onze CSR manager is in feite een geautomatiseerde consultant. Je beschikt direct over de gegevens, je hebt inzicht in de investering en ziet direct wat het oplevert. Met die informatie in je hand heb je een heel ander gesprek met aannemers en installateurs. Terug naar de Fit for free. Als je slim bouwt, krijg je gratis bonus punten in de vorm van meer duurzaamheid.”

Economisch gezien liggen er door Corona heel andere uitdagingen, wat betekent dat voor het verduurzamingsproces en de energietransitie?

“Hangt ervan af hoe lang het duurt. De corona crisis is nu nog geen systeemcrisis zoals in 2008. Als we in juni weer aan het werk gaan dan gaan we misschien minder vliegen, of minder kilometers rijden. Voor eigenaars, pensioenfondsen en banken blijft rendement op vastgoed nog steeds net zo belangrijk, en daarmee duurzaamheid en energiebesparing. Als het langer duurt dan deze zomer moeten we gebouwen gaan aanpassen aan de anderhalve meter samenleving. CFP heeft daarvoor diensten en een app in ontwikkeling.”