Voor Marco Bijkerk is het glashelder. Vroeg of laat zal er waterstof door het gasnet stromen. Eenvoudigweg omdat het niet anders kan. Zonder de grootschalige inzet van waterstof zullen de klimaatdoelstellingen nooit of te nimmer worden gehaald. Het wordt tijd voor heldere politieke keuzes. Zou hij zelf op dit moment een warmtepomp kopen? Hij wacht nog even. Zelf gelooft hij meer in de waterstofketel. Marco Bijkerk is één van de sprekers op 10 september op Building Holland Digital, dat in het teken staat van Energietransitie.

Bijkerk is Manager Innovative Technologies bij Remeha. Hij houdt zich bezig met de combinatie van nieuwe technologie en de energietransitie.

Waar gaat jouw verhaal op Building Holland Digital over?

“Waar gaat het bij de energietransitie over? Daar ga ik het over hebben. We zijn met zijn allen vanuit verschillende denkrichtingen heel enthousiast van start gegaan. Alle partijen zijn er hard ingevlogen, keerzijde is dat we nauwelijks hebben gekeken wat er wel en niet werkt. Uiteindelijk gaat het om de vraag: wat zijn de effecten van de genomen maatregelen. Haal je daarmee de klimaatdoelstellingen?

Wat is jouw benadering?

“Benader het probleem vanuit de gebruiker. Wat wil de consument? Hij wil het in de winter warm en comfortabel hebben, alle elektrische apparaten in huis moeten werken en als hij onder de douche staat wil hij warm water. Als je dit vanuit de elektrotechniek aanvliegt, zie je dat zonnepanelen in de zomer het meest opleveren, terwijl er in de winter het meeste energie nodig is. We hebben dus te maken met het fenomeen opslag, verschil tussen zomer en winter en een verschil tussen dag en nacht.”

En waar leidt dit inzicht toe?

Dit leidt automatisch tot de volgende vragen: welke eisen moet je stellen aan een nieuw systeem? Hoe zit het met de betaalbaarheid? Denk je echt dat huishoudens veertigduizend euro kunnen investeren in het energieneutraal maken van hun huis? Zijn er bestaande infrastructuren waarvan gebruik gemaakt kan worden? Bovendien moet iedereen uit zijn eigen schuttersputjes komen. Het worden niet alleen zonnepanelen, warmtepompen of windturbines. Daar halen we de klimaatdoelstellingen nooit mee.”

Als je zegt: bestaande infrastructuren, denk ik aan het gasnet. Klopt dat?

“Klopt helemaal. We hebben het over energie oogsten en energie gebruiken. Dat vraagt om permanente opslag voor langere tijd en een gedegen infrastructuur om die energie te vervoeren. Waterstof is daarvoor de beste kandidaat. Het is goed te produceren, goed op te slaan en goed in de woning te brengen. Bovendien jaagt het huishoudens niet op extra hoge kosten. Je blijft heel ver weg van de veertigduizend euro per huishouden om je huis energievriendelijk te maken. De huidige gasketel verruil je voor een waterstofketen. Je huidige gaskooktoestel ruil je voor waterstofgas plaat. Niet spannend, want de achterliggende techniek is bijna gelijk aan die van gas. Hiermee komt echte verduurzaming binnen handbereik van de consument.”

We gaan dus aan het waterstof?

Als je dat zo zegt klopt het niet. We hebben een combinatie van energiebronnen nodig. En dat maakt de huidige discussie zo lastig. Je bent vóór zonnepanelen, en de rest doet er niet toe. Je bent, vóór warmtepompen, en de rest doet er niet toe. Ga weg van die discussie en zoek uit hoe we de klimaatdoelstellingen halen. We hebben inmiddels zoveel experimenten lopen dat we zo langzamerhand heel goed weten wat werkt, wat niet, en wat rendabel en betaalbaar is. Gebruik al die kennis om het juiste te doen. Waterstof is wat mij betreft één van de energiedragers. Zonder waterstof halen we de milieudoelstellingen nooit.”

Je kunt natuurlijk niet in één ruk waterstof door het leidingnet persen. Hoe ga je dat aanpakken?

“Dat moet natuurlijk gefaseerd. Maar het is niet heel veel anders dan toen in de jaren zestig iedereen van stadsgas overging op aardgas. Bekijk het even breder. op dit moment heb je 355 doodongelukkige wethouders die allemaal plannen moeten maken om wijken gasloos te maken. Dat lukt ze natuurlijk nooit. Voor hen is dit een mission impossible. Dit vraagt een landelijke aanpak. We weten hoe we gefaseerd kunnen overgaan van aardgas op waterstof. Een klein zijstapje: wist je dat stadsgas al voor de helft uit waterstof bestond?”

Je hoort nog wel eens zeggen dat het gevaarlijk is?

“Ik was laatst op een basisschool en de kinderen wisten me daar te vertellen over de ontploffing van de Hindenburg in 1937. Dat heeft zich blijkbaar in het collectief geheugen vastgezet. Ik verzeker je: het is veilig. De hoeveelheid waterstof die we in het Westland gebruiken om kassen te verwarmen is net zoveel als de energie die we gebruiken om ons wagenpark te laten rijden.”

Waar wachten we nog op?

Op het moment dat iedereen over zijn eigen schaduw heen springt en zijn eigen gelijk laat varen. Op dit moment speelt de discussie zich af in een totaal verzuild Nederland, in een versplinterd energielandschap. Het is nodig dat er op landelijk niveau een heldere visie wordt ontwikkeld. Dan kunnen we weer verder. Ik zeg wel eens: we ruziën over de vrachtwagen, maar zijn de vracht vergeten.”

Hoe zit Remeha in het spel?

Ik houd me bij Remeha bezig met het leggen van de puzzel energietransitie. We ontwikkelen een case met waterstof in de hoofdrol. De eerste ketels hebben we inmiddels in een proefopstelling geplaatst. De eerste hangt nu een jaartje, en ze doen wat ze moeten doen. We zien met de apparatuur geen issues, we hebben wel issues met de beschikbaarheid van waterstof. Over een paar jaar hebben we er een paar honderd geplaatst. Hiermee bouwen we bewijsvoering op. Voor Remeha is een paar honderd niks. We zijn gewend te denken in termen van honderdduizenden. Let maar op: waterstof wordt belangrijk.”